winchtechnieken

Forum enkel voor offroad-technieken en accessoires

Moderator: pietsky

winchtechnieken

Berichtdoor ladanivabelgium » 26 feb 2011, 08:16

Een winch (of lier) op je 4x4 is een zeer handig maar ook levensgevaarlijk apparaat. Hieronder volgt een initiatie winchgebruik, maar houd vooral steeds je eigen veiligheid en die van anderen in de gaten!

Verschillende situaties vereisen verschillende winchtechnieken. Dat kan gaan van een klein stukje winchen met een enkele lijn tot de opzet van een driedubbele lijn om de kracht van je winch maximaal te kunnen benutten.
Ik zal eerst even uitleggen wat het nut is van de dubbele lijnen. Denk even met me mee: als je aan het fietsen bent en je ketting ligt vooraan op het grootste tandwiel, dan moet je erg veel kracht zetten om te kunnen vertrekken. Ligt de ketting vooraan op het kleinste tandwiel kan je erg gemakkelijk vertrekken en moet je ook veel minder kracht zetten. Dat principe werkt ook bij een winch. Als de kabel nog volledig op de trommel (je voorste tandwiel) ligt is de overbrenging erg groot. Als de kabel bijna helemaal afgewonden is (klein tandwiel!) heeft de winch veel meer kracht en wordt ook minder belast.
Enkele zaken die je zeker zou moeten bij hebben:
- een stevig paar leren handschoenen
- één of meerdere snatchblocks
- een stukje strop of touw
- een zwaar sleeplint
- één of meerdere boomlinten
- meerdere D-sluitingen

Probeer bij het afrollen van de kabel steeds een paar handschoenen te dragen of gebruik een stropje dat je in de haak legt.

Afbeelding Afbeelding

Welke opzet in welke situatie nodig is kan ik hier moeilijk uit de doeken doen, maar het is duidelijk dat het beter is om steeds zoveel mogelijk kabel af te winden om je winch en batterij te sparen. Daarvoor gebruik je een snatchblock.

Afbeelding

Met dit apparaatje kan je minstens dubbel zoveel kabel afrollen. Je kan er ook de trekrichting mee veranderen.

Afbeelding

Hoe maken we een dubbele lijn? Of zelfs een driedubbele lijn?
Trek je winchkabel een stukje af en leg je snatchblock rond de kabel. Loop tot aan je ankerpunt (boom, andere 4x4) en bevestig daar je snatchblock door middel van een D-sluiting. Loop met je winchkabel terug tot aan je eigen auto en bevestig de haak aan een stevig sleepoog. Dus: als je vastzittende 4x4 10 meter van het ankerpunt verwijderd is heb je nu toch 20 meter kabel gebruikt. De trommel (je voorste tandwiel) is nu kleiner omdat er minder kabel op zit. je winch zal dus minder belast worden. Je kan ook met 2 snatchblocks werken en zo een driedubbele lijn leggen.

Afbeelding

Je kan ook met 2 snatchblocks werken en zo een driedubbele lijn leggen. Dan benut je niet alleen de extra kracht die de winch kan leveren door de kleinere trommel, maar maak je tegelijkertijd een katrol. Dat is wat men bedoelt met de term 'je winch dubbel leggen'. Om één en ander duidelijk te maken: zie hieronder, we gaan even terug naar school :)

Bert de bever, wil deze kist van 50 kg optillen.
Om het simpel te stellen, moet Bert dus een kracht die overeenkomt met 50 kg (dit is 490 Newton) naar boven toe uitoefenen.
(Een massa van 50 kg wordt door de aantrekkingskracht van de aarde met een kracht van 490 Newton, naar de grond getrokken. Wil Bert de kist opheffen, moet hij dus een kracht van 490 Newton naar boven toe uitoefenen.
Afbeelding
Maar met zijn armen kan Bert de kist nooit hoog optillen. Wil hij ze hoger optillen, dan kan hij een enkele katrol gebruiken. De katrol verandert de kracht die Bert uitoefent van richting: Bert trekt naar beneden en de kist gaat naar boven.
Afbeelding
Maar wat als de kist te zwaar is voor Bert? Bert zou zijn tweelingbroer Boris erbij kunnen halen. De kracht wordt dan verdeeld over de twee kanten van het touw. En beide broers moeten maar de helft van het gewicht voor hun rekening nemen.
Het gekke is dat ze meer afstand moeten afleggen met het touw. Willen ze de kist één meter opheffen, moeten ze beiden één meter touw verplaatsen, wat dus opgeteld twee meter is.
Afbeelding
Stel dat Bert er nu alleen voor staat, hoe kan hij dit dan oplossen? Hij kan het touweinde van zijn tweelingbroer vastmaken aan het plafond. De krachten worden dan op dezelfde manier verdeeld. Om de kist 1 meter te verplaatsen, moet hij nu wel twee meter touw verplaatsen.
Afbeelding
Nu kan je zeggen: "Ja maar, die katrollen in het experiment zijn helemaal anders." Toch niet, als je goed kijkt, zie je dat de touwen op een andere plaats bevestigd zijn, maar het principe is net hetzelfde.
Telkens als je een katrol toevoegt, wordt de kracht die nodig is om de last op te tillen gehalveerd, maar de afstand waarover je het touw moet trekken verdubbeld. Het principe waarbij je afstand inruilt voor kracht zien we ook bij hefbomen en bij tandwielen.

Hieronder nog eens duidelijk dat het principe bij de katrol en de winch met 2 snatchblocks hetzelfde is: het beertje is de winch, het blok van 100 kg is de auto. Je ziet dus duidelijk dat de winch maar de helft van de kracht moet leveren om dezelfde trekkracht te bereiken als met een enkele of dubbele lijn.
Afbeelding Afbeelding

Met dit systeem is wel enige voorzichtigheid nodig: omdat je dubbele kracht levert moet je er wel zeker van zijn dat je kabel, je winchbevestiging, je boomlinten en je sleepoog dit ook kunnen verdragen! Maw: een winch met trekkracht 3800 kg wordt er eentje van 7600 kg!!

Tot slot nog enkele veiligheidstips op een rijtje:
- draag steeds stevige lederen handschoenen
- leg steeds een dood gewicht op de winchkabel als hij onder spanning staat (bijv een zwaar sleeplint). Als de kabel breekt zal hij op de grond vallen ipv als een dodelijk mes door de lucht te vliegen.
- maan omstaanders steeds aan om uit de buurt van de kabel te blijven
- zet je motorkap open en laat de persoon die de winch bedient daarachter plaats nemen. Als de kabel breekt vliegt hij tegen de motorkap aan en niet tegen je helper.
- Controleer op regelmatige basis de toestand van je kabel, linten en D-sluitingen

Nog veel, en vooral VEILIG plezier met je winch!
Draco dormiens nunquam titillandus
Avatar gebruiker
ladanivabelgium
Site Admin
 
Berichten: 7370
Geregistreerd: 19 aug 2003, 06:45
Woonplaats: Kessel, België
Mijn Niva('s): Niva 1.9TD
Niva Cabrio restoproject
Niva 1.6 '78 restoproject
Lada 2101

Keer terug naar 4x4 technieken

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 1 gast